Je haard brandt, maar de trek lijkt minder of je ruikt ineens een nare teergeur. Moet de schoorsteen nu al weer schoon? In dit artikel leg ik helder uit waarom en hoe vaak je een schoorsteen moet laten reinigen, welke signalen je niet mag negeren en of je het zelf kunt doen of beter een professional inschakelt. Je leest bovendien waar je op let bij bijzondere situaties zoals een rieten dak, wat een veegbeurt ongeveer kost en hoe je veilig blijft stoken. Praktische tips, gebaseerd op jarenlange ervaring in inspectie en onderhoud.
Een schone schoorsteen voert rookgassen vlot af, verbetert het rendement van je haard of kachel en verkleint het risico op schoorsteenbrand. Uit praktijkinspecties zie ik dat creosoot en roet sneller opbouwen dan mensen denken, zeker bij vochtig hout of langdurig laag stoken. Laat daarom minimaal jaarlijks reinigen. Stook je intensief of vooral hout, plan dan een extra veegbeurt halverwege het stookseizoen. Bij gaskachels blijft de vervuiling meestal beperkt, maar een jaarlijkse controle op verstoppingen en lekkages blijft verstandig. Heb je een moderne HR ketel met gesloten systeem, dan is reinigen van het kanaal doorgaans niet nodig, maar de installatie zelf moet wel periodiek worden onderhouden.
Mechanisch schoonmaken met een veegset en flexibele stokken werkt effectief tegen roet en lichte creosoot. Werk van onderaf als het kanaal goed toegankelijk is, bescherm de ruimte tegen stof en draag een bril en masker. In huizen die ik begeleid, lukt dit prima bij rechte, goed passende kanalen. Bochten, versmalingen en kwetsbare voeringen vragen ervaring.
Chemische blokken of middelen kunnen aankoeking verweken, maar vervangen het veegwerk niet. Zie het als ondersteuning tussen twee mechanische beurten in. Bij duidelijke teerlagen of harde creosoot is fysiek verwijderen de enige zekere aanpak.
Bij twijfel over de staat van het kanaal, veel bochten, een rieten dak, rooklekkage, vermoedens van vogelnesten of terugkerende geurproblemen adviseer ik altijd een gecertificeerde veger. Je krijgt bovendien een veegbewijs, iets wat verzekeraars vaak vragen na een incident.
Steeds vaker wordt van onderaf geveegd. Dat is snel, veilig en net zo effectief mits het kanaal volledig bereikbaar is. Bij onbereikbare delen, schoorsteenkoppen met kap of bij inspecties kan van bovenaf alsnog nodig zijn. Een extra camera inspectie is zinvol bij terugkerende verstoppingen of na een schoorsteenbrand.
Bij riet gelden extra voorzorgsmaatregelen. Een vonkenvanger moet deugdelijk zijn en jaarlijks worden gecontroleerd, de veger werkt met rietstoelen en brandpreventiemiddelen. Meerdere rookkanalen, flexibele voeringen of oudere gemetselde schouwen vragen een aanpak op maat en soms extra tijd.
Reken globaal op circa € 80 tot € 120 per kanaal, afhankelijk van regio, bereikbaarheid en type dak. Speciale situaties zoals riet, nesten verwijderen of camera inspectie komen daar vaak bij. Plan idealiter in het vroege najaar en leg meteen een vaste jaarlijkse herinnering vast, dan voorkom je wachttijden en stook je het seizoen zonder zorgen.
Een vuur dat moeilijk op gang komt, rook die traag wegtrekt of flakkerend vlamgedrag wijst vaak op vernauwing door roet of creosoot. In de praktijk meet ik dan een lagere onderdruk in het kanaal en zie ik aanhechting in bochten.
Komt rook terug de ruimte in, stop direct met stoken, ventileer en laat het kanaal controleren. Dit kan wijzen op een forse blokkade of lekkage. Plaats altijd een koolmonoxidemelder bij stooktoestellen.
Een penetrante, bitumineuze geur bij warm of vochtig weer duidt vaak op creosootopbouw. Dat is brandgevaarlijk en vraagt om snel vegen en soms extra inspectie.
Donkere plekken rond de haard, aan het plafond of langs het kanaal verraden lekkage of terugslag. Blijf hier niet mee doorstoken, want structurele schade kan volgen.
Vogels, bladeren of loszittende delen veroorzaken geluiden en verstoppingen. Laat nesten professioneel verwijderen en overweeg een passende schoorsteenkap.
Stook alleen droog, schoon hout en geef het vuur voldoende lucht. Voorkom langdurig smoren, want dat bevordert teervorming. Monteer een koolmonoxidemelder, controleer periodiek de schoorsteenkap en laat na storm of bliksem een extra controle uitvoeren. Gebruik je een pelletkachel, volg dan het fabrikantenschema voor week en maand onderhoud en laat het kanaal jaarlijks vegen. Meer specifieke tips vind je bij pelletkachel schoonmaken. Op zoek naar aanvullende huishoudtips rond onderhoud en hygiëne, bekijk dan onze pagina schoonmaken.
Na vele inspecties zie ik hetzelfde patroon terugkomen. Een vaste jaarlijkse veegbeurt, plus een extra controle bij intensief stoken, voorkomt ellende en kosten. Combineer reinigen met een korte visuele check van voering, voegen en kap. En documenteer alles. Met een veegbewijs en foto’s sta je sterk richting verzekeraar en heb je zelf grip op de staat van je schoorsteen.
Een schone schoorsteen is veiliger, zuiniger en stookt prettiger. Plan minstens één keer per jaar een veegbeurt, let op de vijf signalen en twijfel niet om een professional te bellen bij rook, geur of dieren in het kanaal. Kies bewust tussen zelf doen en uitbesteden, bewaar het veegbewijs en stook met droog hout en voldoende lucht. Zo geniet je onbezorgd van warmte in huis.
Stook je regelmatig op hout of open haard, plan dan minimaal jaarlijks een veegbeurt en bij intensief gebruik twee keer per jaar. Voor gaskachels volstaat meestal een jaarlijkse controle op verstoppingen. Een moderne HR ketel heeft doorgaans geen roetvorming in het kanaal, maar laat de installatie wel periodiek onderhouden.
Zelf vegen mag, mits je veilig werkt en het kanaal goed bereikbaar is. Let op dat verzekeraars na een incident vaak om bewijs vragen. Een veegbewijs van een erkende schoorsteenveger is dan duidelijk en wordt meestal geaccepteerd. Bij complexe kanalen of klachten is een professional de beste keuze.
Reken ruwweg op € 80 tot € 120 per kanaal, afhankelijk van bereikbaarheid, regio en type dak. Extra’s zoals verwijderen van vogelnesten, een camera inspectie of werkzaamheden aan een rieten dak brengen aanvullende kosten mee. Vraag bij voorkeur een vaste prijs per kanaal inclusief veegbewijs.
Ja, mits het rookkanaal volledig toegankelijk is. Van onderaf werken is vaak sneller en veiliger en geeft een vergelijkbaar resultaat. Bij bijzondere situaties, aangepaste kappen of vermoedens van schade kan de veger alsnog van bovenaf werken of een camera inspectie adviseren voor een volledige beoordeling.
Stop direct met stoken, ventileer goed, controleer of de koolmonoxidemelder werkt en bel een schoorsteenveger. Rookterugslag of teergeur wijst op blokkade of creosootopbouw en is brandgevaarlijk. Laat zo snel mogelijk reinigen en inspecteren en stook pas weer na een duidelijke all clear van de specialist.